Tegels zijn een van de meest gebruikte materialen in huis, en dat is niet voor niets. Ze zijn sterk, makkelijk schoon te maken en beschikbaar in heel veel soorten en maten. Of je nu de badkamer wilt opknappen, de keuken een nieuwe uitstraling wilt geven of de vloer van je woonkamer wilt vernieuwen, keramische of stenen wandbekleding past bijna altijd in het plaatje. Toch is er veel meer te weten over dit onderwerp dan de meeste mensen denken. Van het kiezen van het juiste formaat tot het leggen en onderhouden: elk onderdeel vraagt aandacht.

Soorten tegels en waar je ze gebruikt

Vloertegels en wandbekleding lijken op elkaar, maar zijn dat niet altijd. Vloertegels zijn zwaarder belastbaar en hebben vaak een ruwer oppervlak zodat je niet uitglijdt. Wandbekleding is meestal gladder en dunner. Keramische soorten zijn het meest verkocht in Nederland, maar ook natuursteen, mozaïek en porseleinen varianten zijn populair. Porseleinen exemplaren zijn harder en minder poreus dan gewone keramische, wat ze geschikt maakt voor ruimtes met veel vocht of verkeer, zoals de badkamer of hal. Grote formaten, zoals 60 bij 60 centimeter of zelfs groter, zijn de laatste jaren veel in trek omdat ze een ruimte groter laten lijken. Kleinere formaten, zoals 15 bij 15 centimeter, worden vaak gebruikt als wanddecoratie in de keuken of badkamer. Er zijn ook zelfklevende varianten op de markt die je zonder gereedschap aanbrengt, wat handig is voor tijdelijke of kleine projecten.

Hoe je de juiste keuze maakt voor jouw ruimte

Een goede keuze begint bij de ruimte zelf. In een natte ruimte zoals de douche of het bad kies je het beste voor een oppervlak met een lage wateropname. Kijk daarvoor naar de zogenoemde PEI-waarde bij vloersoorten: hoe hoger dit getal, hoe beter het materiaal bestand is tegen slijtage. Voor de woonkamervloer zijn grote, egale soorten in neutrale kleuren populair, terwijl in de keuken vaak gekozen wordt voor een patroon op de achterwand. Denk ook aan de voegkleur: die heeft meer invloed op het totaalplaatje dan veel mensen verwachten. Een donkere voeg bij lichte stenen geeft een grafisch effect, terwijl een voeg in dezelfde kleur het geheel rustig houdt. Verder is het slim om altijd iets meer te bestellen dan je nodig hebt, want bij het snijden gaan er stukken verloren en later bijbestellen lukt niet altijd met dezelfde kleur of partij.

Zelf leggen of een professional inschakelen

Veel mensen leggen vloer of wand zelf, zeker bij kleine oppervlakken of eenvoudige patronen. Het werk vraagt geduld en de juiste gereedschappen: een tegelsnijder, een gelijmde ondergrond en een waterpas zijn onmisbaar. De ondergrond moet vlak, droog en schoon zijn voordat je begint. Zit er een oud laagje verf of losse ondergrond onder? Dan moet dat eerst weg. Bij grote oppervlakken of ingewikkelde patronen loont het om een vakman in te schakelen, omdat fouten in het legpatroon moeilijk te herstellen zijn zonder alles opnieuw te doen. De kosten voor een tegelzetter liggen in Nederland gemiddeld tussen de 30 en 60 euro per vierkante meter, afhankelijk van de moeilijkheidsgraad en het patroon. Wie zelf aan de slag gaat, bespaart geld maar moet rekening houden met een leercurve, zeker bij het zaagwerk langs randen en hoeken.

Onderhoud en schoonmaken zonder schade

Stenen vloeren en wanden zijn makkelijk schoon te houden, maar verkeerd onderhoud kan schade veroorzaken. Gebruik geen schuurmiddelen op geglazuurde oppervlakken, want die beschadigen het glazuur. Een zachte doek met een neutraal reinigingsmiddel is in de meeste gevallen genoeg. De voegen verdienen extra aandacht: die zijn poreus en nemen vuil en schimmels op als ze niet regelmatig worden schoongemaakt. Een oude tandenborstel met een mengsel van water en soda werkt goed voor hardnekkig voegengruis. Natuursteensoorten zoals marmer of leisteen hebben een andere aanpak nodig: die mogen niet met zure middelen worden gereinigd omdat ze anders dof worden. Gebruik daarvoor altijd een reiniger die speciaal voor natuursteen is bedoeld. Als je de voegen jaarlijks insealt met een voegimpregneer, blijven ze langer schoon en zijn ze minder vatbaar voor vlekken.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een vloertegel en een wandtegel?
Vloertegels zijn steviger en hebben vaak een antislipoppervlak omdat ze worden belopen. Wandtegels zijn dunner en gladder en zijn niet gemaakt om op te lopen. Je kunt een vloertegel wel aan de wand leggen, maar andersom is niet verstandig.

Hoeveel extra materiaal moet je bestellen bij het leggen?
Bij het leggen van tegels is het slim om 10 procent extra te bestellen. Dit houdt rekening met zaagverlies, breuk en eventuele toekomstige reparaties waarbij je een passend stuk nodig hebt.

Hoe verwijder je hardnekkige kalkafzetting van tegels?
Kalkafzetting op tegels verwijder je het beste met een verdund azijnmiddel of een speciaal kalkreiniger. Laat het middel even inwerken en schuur daarna voorzichtig met een niet-krassende spons. Bij natuursteen gebruik je geen azijn, want dat tast het oppervlak aan.

Zijn zelfklevende wandtegels ook geschikt voor de badkamer?
Zelfklevende wandtegels zijn waterbestendig en makkelijk aan te brengen, maar ze zijn minder duurzaam dan gelijmde tegels. In de badkamer kunnen ze loslaten door vocht en temperatuurwisselingen. Ze zijn beter geschikt voor droge ruimtes of als tijdelijke oplossing.