Wat een huis bouwen kost, laat zich niet vangen in één bedrag per vierkante meter. Dat getal bestaat niet als officieel cijfer. Prijsoverzichten op de eerste pagina van Google noemen voor een standaardwoning bedragen van 1.500 tot 1.900 euro, van 1.900 tot 2.400 euro en van 2.000 tot 3.200 euro per m², en geen van die drie zegt waar het bedrag vandaan komt. En zo’n bedrag dekt alleen de bouwsom. De kavel, de leges, de kwaliteitsborging en de post onvoorzien komen er nog bij.

Wat wel bestaat, zijn officiële cijfers over de onderdelen: wat een bouwkavel per m² kost in jouw provincie, hoe hard de bouwkosten stijgen, en welke regels sinds 2024 gelden voor je contract met de aannemer. Daarmee bouw je zelf een begroting op die je naast de offertes kunt leggen.

Dit artikel gaat over nieuwbouw van een eengezinswoning, waarbij je zelf opdrachtgever bent. Ga je een bestaand huis aanpakken, dan gelden andere posten; lees dan wat een oud huis verbouwen kost.

Je begroting in vijf posten

Een complete begroting voor een nieuw huis bestaat uit vijf blokken. Vul ze in deze volgorde, want de kavel en de bouwsom bepalen de rest.

1. De kavel
2. De bouwsom
3. De bijkomende kosten
4. Een post onvoorzien
5. De financiering

1. De kavel: begin bij het provinciegemiddelde

CBS en Kadaster meten elk kwartaal de prijs van nieuwbouwkavels voor particuliere eengezinswoningen. Volgens hun cijfers van 1 april 2026 waren nieuwbouwkavels in het vierde kwartaal van 2025 gemiddeld 15,3 procent duurder dan een jaar eerder. Over heel 2025 lag de prijs 13,6 procent hoger dan in 2024. Het gaat om voorlopige cijfers.

De gemiddelde prijs per m² kavel verschilt sterk per provincie:

Gelderland, Noord-Brabant en Drenthe staan niet in deze tabel, omdat de tekst en de tabel in het CBS-bericht voor die drie provincies niet hetzelfde getal geven. Zoek je daar een kavel, vraag dan de grondprijs op bij de gemeente of de verkoper.

Hoe gebruik je dit? Vermenigvuldig het aantal m² van de kavel die je op het oog hebt met het gemiddelde van je provincie. Dat is geen prijs, maar wel een toets: ligt de vraagprijs ver boven die uitkomst, vraag dan waarom. De stijging verschilde ook per woningtype. Kavels voor een tussenwoning werden in 2025 17,5 procent duurder, voor een hoekwoning 16,1 procent, voor een vrijstaande woning 7,3 procent en voor een twee-onder-een-kap 6,9 procent. Wil je vrijstaand bouwen, lees dan ook wat een vrijstaand huis bouwen kost.

2. De bouwsom: offertes, geen gemiddelde

De bouwsom is wat de aannemer rekent voor het huis zelf. Hier komen de bedragen per m² vandaan die online rondgaan. Ze lopen uiteen omdat elke site een andere woning, afwerking en regio in gedachten heeft, en omdat ze geen bron geven. Gebruik zo’n bedrag hooguit om een eerste orde van grootte te zien, en laat de echte bouwsom bepalen door minstens twee offertes op hetzelfde ontwerp. Rekenen in kubieke meters is ook gangbaar; zie wat een huis bouwen per m³ kost.

Let bij het vergelijken op wat er in de offerte zit. Staat de fundering erin? De installaties? De afwerking van vloeren, wanden en sanitair? Twee offertes met een verschillende reikwijdte vergelijk je niet op het eindbedrag.

3. De bijkomende kosten: vraag ze zelf op

Dit zijn de kosten die niet in de bouwsom zitten. Prijsoverzichten noemen er percentages voor, maar ook die verschillen en zijn niet onderbouwd. Voor de architect noemen ze ongeveer 10 procent, 6 tot 10 procent of 8 tot 12 procent van de bouwsom. Behandel die percentages als een reden om offertes op te vragen, niet als begroting.

• Leges voor de omgevingsvergunning. Die bepaalt je gemeente. Uit onderzoek van Vereniging Eigen Huis, waar Binnenlands Bestuur in november 2024 over schreef, bleek hoe groot de verschillen zijn: sommige gemeenten rekenden enkele tientallen euro’s voor de vergunning, andere tot 9.000 euro voor dezelfde vergunning. Vraag het bedrag dus op bij jouw gemeente, of zoek de legesverordening op.
• De kwaliteitsborger. Sinds de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen is het toezicht op nieuwbouw verschoven van de gemeente naar private kwaliteitsborgers. Vraag de aannemer of die kosten in de offerte zitten of apart komen.
• Architect en constructeur. Laat ze een prijs geven voor jouw ontwerp.
• Aansluitingen op water, elektriciteit en riolering. Vraag per aansluiting een opgave bij de partij die daarover gaat in jouw regio.
• Notaris en kadaster voor de levering van de kavel en de hypotheekakte.

4. Onvoorzien: reken het van tevoren in

Meerwerk, een duurdere fundering na het bodemonderzoek of een keuze die je later toch anders wilt: een begroting zonder post onvoorzien klopt zelden. Twee van de prijsoverzichten in de zoekresultaten noemen 10 tot 15 procent van de bouwsom. Dat is geen norm, maar een begroting waarin deze post ontbreekt, is niet af.

5. De financiering: het bouwdepot

Bij nieuwbouw krijg je het geld niet in één keer. De gangbare opgave van banken is dat een deel van de hypotheek in een bouwdepot komt, waaruit de bouwkosten worden betaald naarmate het werk vordert. Vraag je hypotheekadviseur hoe de rente over dat depot wordt berekend en hoe lang het depot open mag staan. Woon je tijdens de bouw nog ergens anders, reken dan ook die woonlasten mee.

Wat de Wkb verandert aan je contract en betaling

Sinds 1 januari 2024 geldt de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. Die geldt voorlopig voor nieuwbouw van eenvoudige bouwwerken, zoals eengezinswoningen, en naar verwachting tot en met 2028 alleen daarvoor. Voor wie een huis laat bouwen, gaat het om drie punten die rechtstreeks met geld te maken hebben.

• De 5 procent bij de notaris. Je kunt 5 procent van de aanneemsom bij de notaris laten parkeren. Voorheen ging dat bedrag automatisch naar de aannemer als het huis klaar was. Onder de Wkb keert de notaris het pas uit wanneer jij aangeeft dat alle gebreken zijn verholpen.
• Aansprakelijkheid. De aannemer is verantwoordelijk voor de gevolgen van gebreken die hij zelf veroorzaakt, ook als je ze pas later ontdekt. Je kunt hem dwingen ze te repareren.
• Verzekering. De aannemer moet je laten weten of en hoe hij verzekerd is tegen faillissement en tegen schade en gebreken. Vraag hier vóór het tekenen naar.

Controleer dus in de aannemingsovereenkomst of de 5 procent-regeling erin staat, en hoe de kwaliteitsborger betaald wordt.

Prijsstijging tijdens het traject

Tussen de eerste schets en de start van de bouw kan veel tijd zitten, en in die tijd veranderen de prijzen. Het CBS houdt een index bij van de bouwkosten van nieuwbouwwoningen, gebaseerd op alle woningen waarvoor gemeenten een bouwvergunning hebben afgegeven. Met 2021 als 100 stond die index in het tweede kwartaal van 2025 op 127,8 en in het tweede kwartaal van 2026 op 133,4 (voorlopig cijfer).

Zo gebruik je dat: heb je een prijsopgave of een bedrag per m² dat een jaar of langer oud is, deel dan het nieuwste indexcijfer door het indexcijfer van het kwartaal waarin die prijs gold. Daarmee zie je hoeveel de bouwkosten gemiddeld zijn gestegen. Vraag de aannemer ook of de offerte een vaste prijs is, of dat er een indexeringsclausule in staat.

Waar de bouwsom verder door bepaald wordt

Binnen dezelfde vierkante meters kan de bouwsom uiteenlopen. Vraag bij elke offerte na hoe deze punten zijn ingevuld:

• De bouwmethode. Traditioneel bouwen of een systeem dat in de fabriek wordt voorbereid. Wat dat scheelt, lees je in prefab huis bouwen: de kosten.
• De fundering. Die hangt af van de bodem. Pas na bodemonderzoek weet je wat er nodig is, dus laat dat vroeg doen.
• Installaties en afwerking. Verwarming, ventilatie, keuken en badkamer zitten in de bouwsom of staan erin als stelpost. Vraag de aannemer welke stelposten hij gebruikt.

Zelf bouwen of via een aannemer

Wie zelf een kavel koopt en een architect en aannemer kiest, heeft de meeste vrijheid, maar regelt ook zelf alle posten hierboven. Kies je een standaardwoning uit de catalogus van een aannemer, dan heb je minder vrijheid in het ontwerp en is er geen architect nodig. Welke route bij jou past en wat dat betekent voor de kosten, staat in eigen huis bouwen: wat kost het.

Lees ook: Huis bouwen prijslijst: dit betaal je écht in 2026

Lees ook: Tuinkamer aan huis bouwen: wat je moet weten voor je begint

Laatst gecontroleerd op 23 oktober 2026.