Een renovatie is een logisch moment om opnieuw naar de energievoorziening van een woning te kijken. Misschien komen er zonnepanelen, wordt de meterkast aangepast of maakt een cv-ketel plaats voor een warmtepomp. Ook een thuisbatterij kan onderdeel worden van het nieuwe energiesysteem.

Wie een thuisbatterij pas na de renovatie bedenkt, kan tegen praktische beperkingen aanlopen. Denk aan de beschikbare ruimte, bekabeling, de meterkast en de aansluiting op andere installaties. Door energieopslag al tijdens de renovatie mee te nemen, kun je de installatie beter afstemmen op de woning en toekomstige plannen.

Begin met het energieplan van de woning

Een thuisbatterij staat niet op zichzelf. De capaciteit en techniek hangen samen met het energieverbruik, de zonnepanelen en andere elektrische installaties.

Breng daarom vóór de renovatie in kaart hoe de woning energie gebruikt. Kijk niet alleen naar het huidige verbruik, maar ook naar plannen voor de komende jaren. Komt er een warmtepomp? Wordt elektrisch gereden? Is er een laadpaal gepland? Wil je later uitbreiden met zonnepanelen?

Een renovatie is een goed moment om deze keuzes in samenhang te bekijken. Een batterij die past bij de huidige situatie hoeft niet automatisch geschikt te zijn voor een woning waarvan het elektriciteitsverbruik later verandert.

“Een renovatie biedt de kans om niet alleen naar afzonderlijke installaties te kijken, maar naar het energiesysteem als geheel. Wie vooraf nadenkt over opwek, verbruik, opslag en toekomstige uitbreidingen, voorkomt dat keuzes later opnieuw moeten worden aangepast.”
– Meint Schepers, verduurzamingsadviseur

De meterkast verdient extra aandacht

De meterkast is een belangrijk onderdeel van het energiesysteem en speelt ook een rol bij de keuze voor energieopslag. De thuisbatterij moet veilig kunnen worden aangesloten en de bestaande elektrische installatie moet geschikt zijn voor de gekozen oplossing.

Een renovatie is een goed moment om de meterkast hierin mee te nemen. Een installateur kijkt onder andere naar de huidige aansluiting, de beschikbare groepen en de manier waarop de batterij, zonnepanelen en andere installaties worden aangesloten.

Ook de keuze tussen een 1-fase- of 3-faseaansluiting kan hierbij een rol spelen. Of een aanpassing nodig is, hangt af van de woning en het totale elektrische vermogen.

Door dit vooraf te beoordelen, voorkom je dat de meterkast later opnieuw moet worden aangepast.

Denk na over de plaats van de thuisbatterij

Een thuisbatterij vraagt om een geschikte plaats. Beschikbare ruimte is niet het enige criterium. Ook de technische omstandigheden en de route voor bekabeling spelen een rol.

Bij een renovatie zijn er vaak meer mogelijkheden om hier rekening mee te houden. Een installateur kan vooraf bepalen waar de batterij het beste kan komen en hoe de kabels naar de meterkast en andere onderdelen van het energiesysteem worden aangelegd.

Ook bereikbaarheid voor installatie, controle en onderhoud is een aandachtspunt bij het bepalen van de plaats.

Dat voorkomt dat na de renovatie alsnog muren of andere afgewerkte delen moeten worden aangepast.

Combineer zonnepanelen en energieopslag

Heeft de woning zonnepanelen of komen die tijdens de renovatie? Kijk dan naar de combinatie met de thuisbatterij.

Zonnepanelen produceren vooral overdag elektriciteit. Het verbruik in een woning vindt ook op andere momenten plaats. Een thuisbatterij kan een deel van de opgewekte energie tijdelijk opslaan en later beschikbaar maken.

Vanaf 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling. Het wordt daarmee belangrijker om te kijken naar het moment waarop elektriciteit wordt opgewekt en gebruikt.

Een batterij kan helpen om meer van de eigen zonnestroom binnen de woning te benutten. De juiste capaciteit is afhankelijk van de woning, het verbruik, de zonnepanelen en het gewenste gebruik van de batterij.

Vergeet energiemanagement niet

Energie opslaan is één ding. Bepalen wanneer laden en ontladen verstandig is, is iets anders.

Een Energie Management Systeem (EMS) kan verschillende energiestromen binnen de woning op elkaar afstemmen. Het systeem kan bijvoorbeeld rekening houden met zonnepanelen, het actuele verbruik en de beschikbare batterijcapaciteit.

Bij een dynamisch energiecontract kan het systeem ook rekening houden met de actuele stroomprijs. De batterij kan dan worden geladen wanneer elektriciteit relatief goedkoop is en de opgeslagen energie later worden ingezet wanneer dat binnen de gekozen strategie gunstiger is. De strategie wordt automatisch aangepast aan de omstandigheden.

Dat maakt het belangrijk om bij een renovatie niet alleen naar de batterij zelf te kijken. De software, het EMS en de koppeling met een energieleverancier bepalen voor een belangrijk deel hoe het systeem in de praktijk functioneert en hoe slim het is.

Houd rekening met toekomstige installaties

Een renovatie gebeurt vaak voor een lange periode. Het is daarom verstandig om niet alleen te kijken naar wat vandaag nodig is.

Een woning kan later bijvoorbeeld worden uitgebreid met:

• een warmtepomp; 
• een laadpaal; 
• airconditioning; 
• een inductiekookplaat; 
• een elektrische boiler; 
• extra zonnepanelen. 

Deze installaties hebben invloed op het elektriciteitsverbruik en kunnen gevolgen hebben voor de gewenste batterijcapaciteit en elektrische aansluiting.

Een open systeem biedt in zo’n situatie meer mogelijkheden. Verschillende onderdelen kunnen binnen één energiesysteem met elkaar communiceren en later worden uitgebreid. Ook is het mogelijk om eenvoudig over te stappen naar een andere energieleverancier.

Noodstroom vooraf meenemen

Wie een thuisbatterij ook als noodstroom wil gebruiken, moet dit tijdens de renovatie bespreken. Een thuisbatterij heeft niet automatisch een noodstroomfunctie.

Er zijn verschillende manieren om noodstroom te realiseren. Bij een basisoplossing kunnen enkele apparaten via een wandcontactdoos van elektriciteit worden voorzien. Bij een geïntegreerde oplossing kan de woning tijdens een stroomstoring op de batterij blijven functioneren.

Bij een geïntegreerd All-in-One-systeem blijft de volledige woning aangesloten op de noodstroomvoorziening. De gebruiker houdt tijdens een storing zelf de verantwoordelijkheid voor het energiegebruik. De batterij kan maar een bepaald vermogen leveren. Grootverbruikers, zoals een laadpaal, elektrische boiler, warmtepomp of sauna, moeten daarom niet of beperkt worden gebruikt om overbelasting te voorkomen.

Wie noodstroom belangrijk vindt, doet er goed aan vooraf te bepalen welke apparaten tijdens een storing moeten kunnen blijven werken.

Checklist: thuisbatterij meenemen in een renovatie

Wie tijdens een renovatie over een thuisbatterij nadenkt, kan deze punten vooraf bespreken met een adviseur:

• Huidig energieverbruik: hoeveel elektriciteit gebruikt de woning nu? 
• Toekomstig verbruik: komen er een warmtepomp, laadpaal, airco of andere elektrische installaties? 
• Zonnepanelen: hoeveel panelen zijn aanwezig of gepland? 
• Batterijcapaciteit: welke opslagcapaciteit past bij het energieverbruik en de zonnepanelen? 
• Vermogen: kan de batterij het gewenste vermogen leveren? 
• Meterkast: is de bestaande elektrische installatie geschikt? 
• Aansluiting: is de huidige netaansluiting voldoende? 
• Plaatsing: waar komt de batterij en hoe worden de kabels aangelegd? 
• Energiemanagement: kan een EMS de verschillende installaties aansturen? 
• Energiecontract: is een dynamisch contract gewenst? 
• Noodstroom: moeten bepaalde apparaten of de volledige woning tijdens een storing kunnen blijven werken? 
• Toekomstige uitbreiding: kan het systeem later worden uitgebreid of aangepast? 

Een renovatie is het moment om vooruit te kijken

Een thuisbatterij achteraf plaatsen kan prima. Tijdens een renovatie zijn er alleen meer mogelijkheden om de installatie onderdeel te maken van het totale ontwerp.

Kijk daarom niet alleen naar het aantal kWh of de prijs van de batterij. Bespreek ook de punten uit de checklist.

Een goed ontworpen energiesysteem hoeft niet vandaag volledig klaar te zijn. Wel is het verstandig om bij een renovatie alvast rekening te houden met de keuzes die later kunnen volgen.

De juiste thuisbatterij voor een renovatie is daarom niet per definitie de grootste of goedkoopste batterij, maar de oplossing die past bij de woning, het energieverbruik, de opwek en de plannen voor de komende jaren.

Over de auteur

Meint Schepers is verduurzamingsadviseur en schrijft voor Domogo over thuisbatterijen, slimme energiesystemen en woningverduurzaming. Vanuit zijn advieswerk helpt hij huiseigenaren om de mogelijkheden van hun woning, energieverbruik en toekomstige plannen te vertalen naar een passende energieoplossing.