Vergunningsvrij bouwen mag tot maximaal 5 meter hoogte. Dat is de absolute bovengrens voor bouwwerken in het achtererfgebied waarvoor je geen omgevingsvergunning nodig hebt. Maar er gelden extra voorwaarden die de toegestane hoogte soms lager maken, afhankelijk van waar het bouwwerk staat ten opzichte van je woning.

De maximale hoogtes op een rij

De basisregel is: een vergunningsvrij bouwwerk in het achtererfgebied mag nooit hoger zijn dan 5 meter. Dit geldt voor bijgebouwen, overkappingen en vergelijkbare bouwwerken die je achter je woning wilt plaatsen.

Staat het bouwwerk binnen 4 meter van de woning zelf? Dan geldt er een extra beperking. In dat geval mag de bouwhoogte niet hoger zijn dan 3 meter, tenzij het om een dakopbouw gaat die aansluit op het bestaande dakvlak. Dit is een veelgemaakte valkuil: mensen berekenen de oppervlakte wel goed, maar vergeten dat de afstand tot de woning ook de toegestane hoogte bepaalt.

Voor een vrijstaande schuur of tuinhuis op meer dan 4 meter van de woning geldt de volle 5 meter als maximum. Concreet: een schuur van 4,5 meter hoog op 5 meter afstand van je achtergevel is vergunningsvrij mogelijk, zolang je ook aan de andere eisen voldoet.

Andere voorwaarden die meespelen

Hoogte is niet het enige waarop getoetst wordt bij vergunningsvrij bouwen. Het bouwwerk moet ook aan oppervlaktelimieten voldoen. Het achtererfgebied mag voor niet meer dan 50 procent bebouwd zijn, met een maximum van 150 vierkante meter aan vergunningsvrije bouwwerken. Je kunt dus niet een schuur van 4 meter hoog bouwen die het hele achtererf beslaat.

Daarnaast moet het bouwwerk achter de voorgevelrooilijn staan. Aan de voorkant van je huis, of op het zijerf dat grenst aan de openbare weg, gelden strengere regels en is er vrijwel altijd een vergunning nodig, ongeacht de hoogte.

Hoe hoog mag je vergunningsvrij bouwen bij een overkapping of carport?

Voor een overkapping aan de zijkant van je woning of een carport gelden dezelfde hoogteregels als voor bijgebouwen: maximaal 5 meter, en maximaal 3 meter als het bouwwerk binnen 4 meter van de woning staat. Een carport van 2,5 meter hoog aan de zijkant van je woning valt dus in de meeste gevallen binnen de vergunningsvrije regels, mits je ook aan de oppervlakte-eisen voldoet.

Let op: een overkapping die direct aan de woning is bevestigd en daardoor functioneert als uitbreiding van de woning zelf, wordt soms anders beoordeeld. Raadpleeg bij twijfel het Besluit omgevingsrecht (Bor) of neem contact op met je gemeente.

Wanneer gelden de standaardregels niet?

Woon je in een beschermd stads- of dorpsgezicht, of heeft jouw gemeente afwijkende regels vastgelegd in het bestemmingsplan? Dan kunnen de toegestane hoogtes lager uitvallen dan de standaard 5 meter. Sommige gemeenten stellen via het omgevingsplan extra eisen aan dakvormen, materialen of hoogtes. Dit geldt ook voor monumenten en gebieden met een bijzondere ruimtelijke status.

Check daarom altijd het bestemmingsplan van jouw gemeente via ruimtelijkeplannen.nl of de nieuwe omgevingsplannen via het Omgevingsloket. Zo weet je zeker of de landelijke standaard in jouw situatie van toepassing is.

Snel overzicht: toegestane hoogtes

De vuistregel is simpel: houd bij een bijgebouw dicht bij de woning 3 meter aan, en voor losse bouwwerken verder weg mag je tot 5 meter gaan. Twijfel je of jouw situatie vergunningsvrij is? Gebruik dan het vergunningscheck-tool op het Omgevingsloket (omgevingsloket.nl). Dat geeft je in een paar minuten duidelijkheid, zodat je niet achteraf voor verrassingen staat.