Op de erfgrens bouwen mag in veel gevallen, maar de hoogte is aan regels gebonden. In de meeste situaties geldt een maximale bouwhoogte van 1 meter op de erfgrens zelf. Bouw je iets op meer dan 1 meter van de grens, dan mag je in de meeste gevallen hoger, maar ook dan gelden grenzen die afhangen van het type bouwwerk, de afstand tot je hoofdgebouw en de regels van jouw gemeente.

De basisregel: 1 meter op de erfgrens

Voor vergunningvrij bouwen, zoals een schuur, garage of overkapping, geldt als uitgangspunt dat een bouwwerk op of direct aan de erfgrens maximaal 1 meter hoog mag zijn. Dit is de algemene regel vanuit het Besluit omgevingsrecht (Bor), dat landelijk geldt. Zodra je hoger wilt bouwen, moet het bouwwerk verder van de grens af staan of heb je een omgevingsvergunning nodig.

Een praktisch voorbeeld: je wilt een houten schuur bouwen tegen de scheidingsmuur met de buurman. De schuur staat op de erfgrens. In dat geval mag de schuur maximaal 1 meter hoog zijn zonder vergunning. Wil je een schuur van 2,5 meter bouwen, dan moet die minimaal op een bepaalde afstand van de erfgrens staan, of je vraagt een vergunning aan.

Hoe hoog mag je bouwen op de erfgrens met een vergunning?

Met een omgevingsvergunning heb je meer ruimte. De maximaal toegestane hoogte hangt dan af van het bestemmingsplan van jouw gemeente. Gemeenten kunnen hogere of juist lagere maxima vastleggen dan de landelijke standaard. In stedelijke gebieden zijn de regels vaak strenger dan in landelijke gebieden. Het is daarom altijd verstandig om het bestemmingsplan op te zoeken via het Omgevingsloket (omgevingsloket.nl) of bij je gemeente op te vragen.

Let ook op het verschil tussen de totale bouwhoogte en de goothoogte. Een schuur mag misschien 3 meter hoog zijn aan de nok, maar de goot (de rand van het dak) mag dan maar 2,2 meter hoog zijn. Dit soort details staan in het bestemmingsplan of in de vergunningsaanvraag.

Regels voor veelvoorkomende bouwwerken op de erfgrens

Niet elk bouwwerk valt onder dezelfde regels. Hieronder een overzicht van veelvoorkomende situaties:

• Schutting of scheidingsmuur: maximaal 2 meter hoog, ook op de erfgrens, zonder vergunning. In het voortuin-gedeelte (voor de voorgevelrooilijn) geldt een maximum van 1 meter.
• Schuur of bijgebouw op de erfgrens: maximaal 1 meter hoog zonder vergunning.
• Schuur of bijgebouw op meer dan 1 meter van de erfgrens: vergunningvrij tot maximaal 3 meter hoog (goot maximaal 3 meter), mits het bouwwerk ook aan andere voorwaarden voldoet, zoals de maximale oppervlakte in het achtererfgebied.
• Overkapping: zelfde regels als een bijgebouw. Op de erfgrens maximaal 1 meter hoog zonder vergunning.

De afstand tot het hoofdgebouw telt ook mee

Naast de afstand tot de erfgrens speelt ook de afstand tot je woning een rol. Een bijgebouw dat vlak tegen de achtermuur van je huis staat, valt onder andere regels dan een vrijstaand schuurtje achter in de tuin. Bijgebouwen die worden aangebouwd aan de woning, worden soms gezien als uitbreiding van het hoofdgebouw en moeten dan voldoen aan de eisen die voor de woning zelf gelden.

Staat je schuur op meer dan 4 meter van het hoofdgebouw en ook buiten het “bijbehorend bouwwerk”-regime, dan gelden er soms aparte regels. Dit verschilt per gemeente en per bestemmingsplan. Twijfel je hierover, vraag dan een principeverzoek in bij je gemeente. Dat geeft je vooraf duidelijkheid zonder dat je meteen een officiële aanvraag hoeft in te dienen.

Let op: toestemming van de buurman

Zelfs als je bouwplannen technisch gezien vergunningvrij zijn, is het verstandig om je buurman op tijd te informeren, zeker als je op of direct naast de erfgrens bouwt. Buren hebben in sommige gevallen juridische bezwaarmogelijkheden, ook bij vergunningvrij bouwen. Een conflict achteraf kost veel meer energie dan een goed gesprek vooraf. Bouw je op de erfgrens zelf, dan is de scheidslijn ook juridisch soms een grijs gebied, zeker als de exacte grens nooit officieel is vastgelegd.

Wil je zeker weten waar de erfgrens precies loopt, dan kun je een kadastrale meting laten uitvoeren door het Kadaster. Dit voorkomt discussie over een paar centimeter die later tot problemen kunnen leiden.

De hoogte die je mag bouwen op de erfgrens staat dus niet los van de rest: het type bouwwerk, de locatie in de tuin, de afstand tot je woning en de regels van je gemeente bepalen samen wat er mogelijk is. Controleer altijd het bestemmingsplan via het Omgevingsloket voordat je begint, en vraag bij twijfel advies bij je gemeente. Zo voorkom je dat je achteraf moet slopen of een boete riskeert.